S: Merhaba. Seni tanıyabilir miyiz?
C: Ben Gözde Bayraktar, 24 yaşındayım. Nişantaşı Üniversitesinde İngilizce psikoloji okuyorum. Son sınıf öğrencisiyim.
S: Memnun oldum, yavaşça sorularıma geçeyim öyleyse: İlk staj tecrüben zorunlu mu yoksa gönüllü mü gerçekleşti?
C: İlk staj tecrübem gönüllüydü ve daha sonra üç gönüllü staj deneyimim daha oldu. Şu an ise zorunlu stajımı yapıyorum.
S: Peki ya seni staja başlatan şey neydi?
C: Alanımda ilgili okulda öğrendiğim teorik bilgileri uygulamada gözlemlemek istedim. Birçok farklı alanda staj yaptım, bunun da sebebi alt alanlara dair bilgi edinmek ve kendimi hangi yönde geliştirmek isteyeceğime karar vermekti.
S: Çok güzel. Psikolojinin hangi alt alanında staj gördün ve neden bu alanı seçtin?
C: Klinik Psikoloji, Endüstri ve Örgüt Psikolojisi ve Adli Psikoloji alanlarında staj gördüm. Ülkemizde klinik psikoloji alanı gelişime en açık alan olduğu için öncelikle bu alanı seçtim daha sonra endüstri ve örgüt psikolojisi ve adli psikolojiye de ilgi duyduğum için bu alanları da gözlemlemek istedim. Aslında hepsini seçmemde ortak bir neden var: İlki merak, ikincisi yolumu bulmak.
S: Staj yapacağın yeri sen mi buldun? Referansın var mıydı?
C: Aslında stajlarımın büyük çoğunluğunu kendi araştırmalarım sonucunda buldum, yalnızca adliyede yaptığım stajda referansım vardı.
S: İlk gönüllü stajına nasıl başvurdun?
C: Katıldığım bir seminerde bir uzman psikolog ile tanıştım. Kendisi aynı zamanda çalıştığı kurumun kurucusuydu. Konuşmasından, tavrından ve destekleyici tutumundan etkilendiğim için kendisiyle seminer sonrasında iletişime geçerek staj yapmak istediğimi söyledim. Kabul etti ve ilk stajıma gönüllü olarak başlamış oldum.
S: Bazı kurumların stajyer alımı için mülakat şartı koştuklarını biliyoruz. Sen mülakata girdin mi? Girdiysen ne gibi tavsiyelerin olur?
C: Mülakat tecrübem oldu. İlk dikkat ettikleri kaçıncı sınıf olduğum, neden burada staj yapmak istediğim ve neler öğrenmek istediğimdi. En büyük tavsiyem staj yapmak istedikleri alanı ve kurumu tam anlamıyla bilerek başvuru yapmaları. Bu onların kendilerini ve hedeflerini aktarma becerisini artıracaktır. Bir de kendinden emin ve özgüvenli durmak önemli.
S: Kaçıncı sınıfta ilk stajını gördün?
C: 2.sınıfta.
S: Sence staj gördüğün sınıf zamanlama olarak doğru muydu? Bir şansın daha olsa yine aynı dönemde mi staja başlamak isterdin?
C: Şimdi düşününce 3.sınıfta psikopatoloji dersi almadan staj görmeyi uygun bulmuyorum. Çünkü staj boyunca karşılaştığın birçok terim ve uygulama havada kalıyor, henüz öğrenmemiş oluyorsun çünkü. Ancak bu kişiye kalmış bir karar, herkesin düşüncesi farklı olabilir veya psikopatoloji bilgisi gerektirmeyen kurumlarda da staj yapılabilir.
S: Staj süresince çalışma saatlerin nasıldı?
C: Hafta içi iki gün 10.00-18.00 arası, hafta içi iki gün 12.00-17.00 arası, haftanın iki günü 09.00-17.00 arası, haftanın her günü 09.00-16.00 olmak üzere dört farklı staj deneyimim ve dolayısıyla çalışma saatlerim oldu. Şu an ise haftanın beş günü 08.30-16.00 arası staj görüyorum.
S: Peki, şimdi sana öğrencilerin çok merak ettiği ve zaman zaman yakındığı bir şey soracağım. Stajlardan maddi bir kazancın oldu mu?
C: Evet oldu, okulum gönüllü ve zorunlu stajlarda sigorta yaptığı için özelde kuruma bağlı devlette de zorunlu ücret veriliyordu. Her kurumun bunun için kendi planı vardır. Şu an staj yaptığım hastanenin staj sözleşmesinde asgari ücretin %30 undan az verilemez gibi bir maddesi vardı. O yüzden asgari ücretin %30 unu alıyorum. Özel kurumlarda sigortalı olarak staj yaptım fakat ücret almadım.
S: Bir öğrencinin ücret almasa dahi sigortalı olarak staj yapmasının faydası ne olabilir? Bundan biraz bahseder misin?
C: Sağlık sigortası olduğu için iş yerinde herhangi bir kaza ya da yaralanma gibi sorunlarla karşılaştığında tüm sorumluluk (hastane masrafları vs.) sigorta yapan kuruma ait oluyor.
S: Anladım. Peki çalıştığın kurumda/kurumlarda tek stajyer miydin? Bunun ne gibi artı ve eksileri vardı?
C: Tek stajyer olduğum da oldu başka stajyerlerle beraber çalıştığım da. Tek olmanın her zaman daha iyi olduğunu düşünüyorum çünkü hocana/hocalarına istediğin kadar soru sorabiliyorsun, daha samimi bir ortam oluşuyor ve merak ettiğin her şeye erişimin kolaylaşıyor. Örneğin rehabilitasyon merkezinde üç stajyerdik ve bundan ötürü her zaman istediğim hocanın dersine giremiyordum.
S: Staj sırasında öğrendiğin herhangi bir test uygulaması var mı? Varsa ne olduğunu ve sana ne gibi şeyler katabileceğini düşündüğünü paylaşır mısın?
C: Çok var. Denver Testi, MMPI, Wısc-R Testi, Çocuk Değerlendirme Testleri (14 tane), Kent egy Testi ve Standart Minimental Test (eğitimli ve eğitimsizler için) uygulamalarını öğrendim. Bunlar özel sektörde ve devlet hastanelerinde direkt olarak kullanabileceğim materyaller. Projektif testler olduğu için yorum yapmadan uygulayabiliyorum ve yeni yetme dahi olsam bunları uygulama yetkinliğine sahip olarak iş hayatına başlayacağım. Kariyerimde daha yolun başında olduğum zamanlarda bile beni ayrıcalıklı kılacak diye düşünüyorum.
S: Staj döneminin çokça heyecan verici zaman zaman da sıkıntılı bir dönem olduğunu biliyoruz. Peki ya sürecinde seni en çok sıkıntıya sokan şey neydi?
C: Öğrendiğim bilgilerle örtüşmeyen uygulamalarla karşılaştığım oldu. Örneğin bir danışmanlık merkezinde yapmış olduğum stajda okulumda öğrendiğim klinik görüşme tekniklerine zıt bir teknikle görüşme yapıldığını gördüm ve etik ihlaline ortak olmamak adına stajıma son verdim. Maalesef ki uygulamada suiistimal ve etik ihlaliyle karşılaşabiliyorsunuz. Bu gerçekten can sıkıcı.
S: Peki hiç hata yaptın mı?
C: Şu an staj yaptığım ruh ve sinir hastalıkları hastanesinde test uygularken kopya verilmesi gereken bir yerde kopya vermedim ve ona göre puanlama yapmıştım.
S: Hatanın sonuçları neler oldu? Ne gibi tepkilerle karşılaştın ve ne gibi dersler çıkardın?
C: Aslında şanslıydım ki ucuz atlattım. Hatalı puanlama yaptığım için hatalı skor elde edilmek üzereydi, neyse ki hocam duruma müdahale etti. Mesela bu standart minimental testte 24 puanın altında bir sonuç çıkarsa zeka geriliğinden şüphe ediliyor. Eğer hocam müdahale etmeseydi ve hatam yüzünden puan 24’ün altına düşseydi aslında ortada var olmayan bir zeka geriliği şüphesi söz konusu olabilirdi. Bu deneyimimden sonra daha dikkatli olmaya başladım tabii.
S: Peki bunun dışında bizimle paylaşmak istediğin ilgi çekici bir anın var mıdır?
C: Şu an bir ruh ve sinir hastalıkları hastanesinde staj görüyorum. Hastanemizde tedavi gören bir şizofreni tanılı birey var ki bana herkesten daha yakın davranıyor, hatta ben ne zaman kapı kilitliyor veya açıyor olsam kapının dibinde beni bekliyor. Gözünü benden ayırmıyor ve beni karşıladığını, uğurladığını söylüyor. Çok farklı bir deneyim, güzel bir tecrübe.
S: Staj yaptığın alt alan/alanlar hayalindeki gibi miydi? İleride bu alanda/alanlarda ilerlemek istiyor musun?
C: Karşıladı ancak devlet kurumlarında hangi alt alanda olursa olsun psikologların görevini gereğince yapamadığını gördüm. Devlet kurumları çalışma alanı olarak beni doyurmadı maalesef. Ancak özel sektörde klinik alanda yaptığım stajlar oldukça verimliydi. Ve ilerde klinik alanda ilerlemek istediğime karar verdim. Çünkü Türkiye şartlarında diğer tüm alanlarda uzmanlık yapmadan da çalışılabildiğini gördüm.
S: Pekâlâ, yolun açık olsun diyelim. Peki yaptığın stajı/stajları on üzerinden kaç puanla değerlendirirsin?
C: Genel olarak staj serüvenime on üzerinden yedi puan verebilirim.
S: Son olarak, kısa süre içinde staja başlayacak olanlara neler önerirsin?
C: Hangi alanda staj yapmak istiyorlarsa o alanı mutlaka yeterince araştırdıklarından emin olmalı ve gerçekten ne istediklerini bilerek staja başlamalılar. İlk ve en büyük tavsiyem budur. Onun dışında hayal kırıklıklarıyla karşılaşmaları çok olası. Bunlar motivasyonlarına zarar vermemeli, hatta onları daha çok kamçılamalı çünkü bir şey öğreniyorsun. İyisiyle kötüsüyle, her adımda bir şey öğreniyorsun.
Bir cevap yazın